|
tksktofDe ikDekoh dh wjZssk ~ wfj;{; eod/ j'J/ fd;zpo 1982 ftu
Gkos ;oeko B/ fJe fwE/ j'J/ gq'rokw sfjs tksktoD ikDekoh gqDkbh (n?Bft;)
dh ;EkgBk ehsh. n?Bft; dk fB;akBk ;a[o{ s'AA jh d/;a Go d/
c?;bkekoK, ekB{zBdkBK , ftfnrkBhnK ns/ fJzihBhnoK, y'ihnk nkfd B{z
tksktoD pko/ ikDekoh d/Dk fojk j?.
feTa[Afe tksktoD fJe ft;akb bVh ns/ pj[-f;Zfynk ft;ak j?, fJe ;opgZyh
ikDekoh gqDkbh d/;a dhnK ;z;EktK ns/ ;zrmBK d/ ;fj:'r B{z fJe
tXhnK sohe/ Bkb tXk ;edh j? i' tksktoB d/ y/so ftu pV/ i';a Bkb
ezw eo ojhnk jB. fJ; gq'rokw B{z noE g{oB pDkT[D bJh n?Bft; b/
nkgD/ nkg B{z T[jBK ;z;EktK n/s ;zrmBK Bkb i'V fbnk j?. tksktoD d/
ft;akb ft;a/ B{a ;wMD d/ bJh, pj[s ;kohnK rzYk dk , fiBK B{z n?Bft;
;?ANo d/ Bk Bkb ikfDnk iKdk j?, tksktoD ns/ izrbks wfjew/ B{z ;?ANo
wzB e/ fJe ikb p[fDnk frnk j?.
bzw/
;w/A ns/ E'V ;w/A d/ wzst B{z gP{ok eoB jJh, c'e; fpzd{ ns/ n?Bft;
;?ANoK d'tK s/ jh ekch fizw/tkohnK jB. fJ; bJh c'e; fpzd{ d[nkok
pj[s ;kohnK ;/tktK dk gqpzX ehsk frnk j?.
nkgD/ ;otgZyh ikb eoe/ n?Bft; fJzBc'N?e i' fe :{BkJhfNv B/;aBb
tksktoD gq'[rokw dk tksktofDe ikDekoh ikb j?, dk B?;aBb c'e; fpzd{
pDkfJnk frnk j?. B?;aBb c'e; fpzd{ dhnK ikDekoh rshftXhnK B{z
wip{s eoB bJh 1985 ftu n?Bft; B{z dZyDh J/;ahnK T[g y/so d/;aK bJh
fJzBc'N?ok dk y/soh ;/tk e/AAdo ;Ekfgs ehsk frnk j?.
ft;at p?Ae dh tksktoD gqzpX :'rsk pDkT[D T[s/
fJe gq'rokw
iBtoh 2002 s'AA n?Bft; B/
ft;at p?Ae ;jkfJe tksktoD gqpzX :'rsk pDkT[Dk seBheh ;jkfJe
gq'i?eN B{z bkr{ eoBk ;a[o{ ehsk j? fi; dk fB;akBk oki ;oeko ,
ftfdnke y/so, fBrwh y/so, r?o ;oekoh iE/pzdhnK nkfd dh wdd bkb
n?Bft; ;ehw B{z pDkT[Dk ns/ c?bkT[Dk j?. fJ; dk fJe fB;akBk fJj th
j? fe ft;ak y/so, y/soh jkbks, ikDekohnK ns/ nzeV/ tksktoD ;pzXh
d/;a dhnK io{osK nkfd B{z ;akfwb eoe/ n?Bft; d/ nfXn?B y/so B{z
tXkfJnk ikt/ ns/ fJ; ftu ikDekoh ns/ ;zgoe NeBkb'ih d/ nkX[fBe ;kXB
;akfwb ehs/ ikD.
fJj gq'rokw MZbD:'r ftek;
B?Ntoe gq'rokw dh brkskosk j?.
n?Bft;
eh j?
n?Bft; fJe fte/Idfos gqDkbh j? fi; ftu tZy-tZy e/AdoK ftu fJZem/
ehs/ rJ/ tksktofDe ikBekoh ;pzXh nzeV/ fJZem/ ehs/ ns/ ;KG/ iKd/
jB. fJ; ;w/I n?Bft; B?Ntoe ftu tksktoD ns/ izrb ftGkr B{z c'e;
fpzd{ b? e/ d/;a d/ u[D/ j'J/ tksktoD y/soK ftu n?Bft; e/Ido ;Ekfgs
ehs/ rJ/ jB. fJj e/Ido gqd{;aD ezNo'b, ifjohb/ o;kfJD ns/ tksktoD
gqpzX nkfd d/ y/soK ftu ;Ekfgs ehs/ rJ/ jB.
n?Bft; rzYK
tksktoD ;pzXh ikDekoh d/ gquko fjZs n?Bft; B{z wip{s eoB bJh n?Bft;
fJzvhnk, ;zrmBk ;z;EktK, :{Bhtof;NhnK ns/ ;oekoh ftGkrK d/ ;fj:'r
Bkb 85 n?Bft; rzYK ;Ekfgs eo fojk j?.
n?Bft; fJzvhnk B/ gfjbk jh 81 fjZ;/dko rzYk ;Ekfgs eo bJhnK jB,
fiBK ftu 31 ;oekoh ndko/, 36 ;z;EktK ns/ 15 r?o ;oekoh iE/pzdhnKI
;akfwb jB. fJj rzYK tksktoD Bkb ;pzfXs ft;a/ y/soK T[s/ t?p;kJhN;
pDkT[IdhnK jB.
n?Bft; e/IdoK ns/ rzYK dhnK fizw/tkohnK
L-
·
fdZs/
rJ/ ft;a/ y/so T[go nzeV/ fsnko eoB/ ns/ ;ko/ ikDekoh ;q'sK dk nkg;
ftu ;pzX ;Ekfgs eoBk.
·
ikDekoh ftEK dh gfjukD eoBk.
·
p[b/fNB
ns/ yapo gZsoektK gqekf;as eoBk.
·
bkfJpo/oh
dh ;[ftXk w[jZJhnk eotkT[Dh
fizw/tkohnK
c'e; fpzd{ ns/ n?Bft; e/IdoK d'jK B{z jh pj[s ;kohnK fizw/tkohnK
fdshnK rJhnK jB. d'jK dhnK fizw/tkohnK dk ft;akb y/so j/m fbfynk
j?L
1
c'e; fpzd{
·
n?Bft;
B?Ntoe dh g{oB s"o s/ ;fj:'rsk.
·
yk; y/soK
ns/ u[D/ j'J/ ;zrmBk. ;z;EktK ftu n?Bft; e/IdoK dh gfjukD ns/
T[jBK ~ c'e; fpzd{ bkb i'VBk.
·
n?Bft;
e/IdoK bJh fJe;kosk ns/ nrtkJh gqdkB eoBk.
·
T[jBK
y/soK T[go ikDekoh fJZeso eoBk, ;KGBk ns/ gquko eoBk fiBK y/soK
ftu n?Bft; y/so ;Ekfgs Bjh j'J/ ns/ e[M j'o nkw y/so fit/
tksktofDe y'i, Bhsh ns/ gqpzX ns/ tksktofDe gqGkt dk nfXn?B eoBk.
·
f;ZX/
iK n?Bft; e/IdoK oKjh tosD tkfbnK dh g[ZS frZS dk itkp d/Dk.
·
tksktoD d/ y/soK dk ezfgT{NoheoB eoBk ns/ nzeV/ p?IeK B{z ;Ekfgs
eoBk .
·
nzeV/
ns/ ikDekoh dhnK ftEK dh gfjukD eoBh ns/ fJjBK B{z g{oB eoB bJh
edw u[ZeD/ .
·
nzso
ok;aNoh ns/ ok;aNoh ikBekoh gqDkbhnk dk :'r skbw/b.
·
w"i{dk
ikro{esk ;/tktk B{z gqekf;as eoBk.
·
fswkjh
gfonktoB o;kbk gqekf;as eoBk.
·
;?whBkok
ns/ f;ybkJh dk gqpzX eoBk.
·
n?Bft;
dk fBohyD ns/ ;whfynk eoBh .
·
n?Bft;
dh ftfrnkfBe ;bkjeko ew/Nh dh jo soK Bkb wdd eoBh.
2
n?Bft; e/Ido dhnK fizw/tkohnK
·
tksktoD d/ yk; ft;a/ y/so ftu fog'oN ns/ o;kb/ ns/ uzrhnK feskpK
fJZemhnK eoBk.
·
tksktoD d/ yk; ft;a/ d/ ;ko/ ikDekoh ;q'sK ftZu ;pzX ekfJw eoBk.
·
tosB
tkfbnK dh g[ZS-frZS dk itkp d/Dk.
·
fe;/
yk; ft;a/ y/so d/ nzeV/ p?Ie ;Ekfgs eoB/.
·
tosD
tkfbnK ~ ;w/I f;o ikDekoh d/D bJh c'e; fpzd{ Bkb skbw/b oyDk.
·
fe;/
ft;a/ y/so ftu ikDekoh ftEK dh gfjukD eoB ns/ ftEK B{z GoB bJh edw
u[eD ftuZ c'e; fpzd{ dh wdd eoBh.
·
gquko
bJh ypo gfsqektK gqekf;as eoBk.
tksktofDe ikBekoh gqDkbh d/ w[Zy T[d/;a
1
bzw/ ;w/I d/ T[d/;a
·
tksktofDe ;kfJz; ns/ fJzihBhnkfozr ftu gquko e/Ido ;Ekfgs eoB/.
·
tkskotfDe ikBekoh d/ gquko ns/ gqkgsh , fsnko eoB , ;zGkbD ns/
do[;sh eoB dhnK nkX[fBe seBkb'ih B{z tXkT[Dk.
·
tksktofDe ikDekoh sebkb'ih ftu ftek; ns/ y'iK B{z tXkT[Dk ns/ ;jkfJsk
eoBh.
2
E'V/ ;w/I d/ T[d/;a
·
tosD
tkfbnK bJh ns/ gqukoeK bJh ok;aNoh tksktofDe ikDekoh ;/tktK
w[jZJhnK eotkT[DhnK.
·
tosD
tkfbnK sZe S/sh s'A S/sh ikDekoh gj[zukT[D d/ T[d/;a Bkb ;zGkbD,
do[;s eoB nsa/ gqukoB dh :'rsk B{z pDkT[Dk.
·
tksktoD ;pzXh ikDekoh d/ nkdkB gqdkB bJh ok;aNoh ns/ nzso ok;aNoh
;fj:'r ns/ wkbw/b B{z tXkT[Dk.
·
tksktofDe ikDekoh fsnko eoB ns/ tosD dhnK :'rsktK bJh ftneshrs
f;fynk ns/ f;ybkJh gq'rokw pDkT[D.
·
ftek;a;ahb d/;aK d/ ftu ikDekoh d/ nkdkB
gqdkB B{z tXkT[Dk.
|